Bazyliszek w randze Polconu zbliża się wielkimi krokami. Poznaliśmy właśnie program imprezy, która odbędzie się w dniach 4-6 lipca 2025 w Ursynowskim Centrum Kultury „Alternatywy”, a w tej edycji dodatkowo także w Urzędzie Dzielnicy Ursynów i pobliskiej szkole przy Warchałowskiego 4. W tej, znajomej już osobom odwiedzającym Bazyliszka, przestrzeni czekają nas trzy dni ciekawych prelekcji, paneli, rozgrywek RPG, konkursów, pokazów i czego jeszcze można sobie zamarzyć.
Wydarzenie jak co roku jest darmowe, ale można wykupić specjalny Pakiet Dóbr Konwentowych wspierający twórców konwentu. Jako że w tym roku Bazyliszek ma rangę Polconu, będzie na nim miało miejsce głosowanie Nagrodę Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla – aby móc zagłosować, konieczne jest jednak wykupienie akredytacji.
Whosome ponownie objęło imprezę matronatem. W tym roku spotkacie nas aż na 24 punktach programu. Jak prezentuje się nasza bazyliszkowo-polconowa obecność?
Piątek zaczynamy mocną prelekcją dziewiętnastki o cielesności w japońskich klasykach gatunku, po czym przejdziemy do dramatyzowanego czytania Zmierzchu (tak, tego Zmierzchu!) z DemonBiblioteczny i jego koleżankami z poznańskiej Biblioteki Raczyńskich. Na koniec dnia zaś porozmawiamy o tym czym jest queerowa fantastyka.
18:00-18:50 | Mięso i kable – cielesność w japońskich klasykach cyberpunku (Bareja – Alternatywy)
Prowadzi: Joanna „dziewiętnastka” Kaniewska [19 czwartych/Whosome]
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: body horror, przemoc
Cyberpunk to już niemal anachronizm – w końcu chyba nic nie dezaktualizuje się tak szybko jak wizje bliskiej przyszłości. Ale czy na pewno? Może warto wracać do klasyków tego gatunku i sprawdzić, co właściwie je napędza? Skoczmy do Japonii lat 80. i 90. i przyjrzyjmy się takim dziełom jak Akira, GiTS czy Serial Experiments Lain. A czemu cielesność? Bo choć cyberpunk kojarzy się z przestrzeniami wirtualnymi, to paradoksalnie właśnie relacja człowieka z jego ciałem stanowi jeden z filarów gatunku.
19:00-20:50 | Dramatyzowane czytanie Zmierzchu (Namiot Programowy – Wielkie Zewnętrze (Parking))
Dyskutują: Dagmara Józefczyk [Biblioteka Raczyńskich] Natalia Raczkowska [Biblioteka Raczyńskich], Weronika „DemonBiblioteczny” Klepacz [Whosome; Biblioteka Raczyńskich]
Ograniczenia wiekowe: 16+
Jedyne w swoim rodzaju obchody 20. rocznicy wydania pierwszego tomu serii książek o brokatowych wampirach – wspólny dramatyzowany odczyt ikonicznych fragmentów powieści Zmierzch Stephanie Meyer.
20:00-20:50 | Queerowa fantastyka (Bareja – Alternatywy)
Dyskutują: Agnieszka „Raven” Szmatoła, Ginny N. [Whosome], Magdalena Stonawska [Whosome], Róża [Avangarda], Zuzanna „Pryvian” Śliwa [Whosome]
Czym jest queerowa fantastyka? Co ma w sobie dobra reprezentacja osób queerowych? Jakie tytuły polecą nasze osoby prelegenckie? Tego dowiecie się na naszym panelu.
Na otwarcie soboty: Magdalena „Maggor” Górecka poprowadzi panel o mitach na temat mitów, folkloru i historii zakorzenionych w popkulturze, a Ewa „ET” Tomaszewicz porozmawia z innymi wspaniałymi osobami goszczącymi o tym jak utrzymać balans zdrowia psychicznego w pracy twórczej. I czy w ogóle jest to możliwe. Pryvian opowie o Baśni nad baśniami Giambattisty Basilego, z kolei Agnieszka Zygmunt-Bisek i Magdalena „Lierre” Stonawska w doborowym towarzystwie zmierzą się z tematem przekładu i redakcji na rynku książki. Jeśli czekacie na bazyliszkowe konkursy, to Ginny N. z Andromedą Mirtle zapraszają was na konkurs wiedzy o światodyskowych wiedźmach, a DemonBilioteczny z koleżankami z Biblioteki Raczyńskich przygotowały konkurs wiedzy o Zmierzchu. Kira Nin opowie wam z kolei o tym jak wyglądała higiena przez wieki i dlaczego wcale nie było z nią tak źle, jak mogłoby się wydawać. Dzień zamknie zaś prelekcja Lady Kristiny o towarzyszkach w Doctor Who.
10:00-10:50 | Co z mitu wyszło i mitem się stało (Szekspir – Alternatywy)
Dyskutują: Jaga Moder [Legendystka], Jeremi Kołecki [Cienie Dziejów], Przemysław „Valefar” Lewicki [LilaLoom Press]
Moderuje: Magdalena „Maggor” Górecka [Whosome]
Kiedy wikingom (a raczej ich hełmom) wyrosły rogi? Skąd wzięły się płonące na słońcu wampiry? Kiedy elfy zaczęły być miłe? Porozmawiajmy o to, które elementy wierzeń i folkloru popkultura wypaczyła tak, że przeciętny czytelnik zdziwiłby się materiałem źródłowym.
11:00-11:50 | Zdrowie psychiczne w pracy twórczej (Bareja –f Alternatywy)
Dyskutują: Anna Brzezińska, Ewa Tomaszewicz [Whosome], Istvan Vizvary, Joanna W. Gajzler, Łukasz Kucharczyk
Powieść napisana, opowiadanie wysłane na konkurs… i co teraz? Najlepiej, by było tak, jak marzysz, jednak pisanie to droga, na której możesz napotkać wiele przeszkód (ale też radości!). Co się może wydarzyć i jak sobie z tym radzą osoby, których nazwiska ozdobiły już całkiem sporo okładek? Jeśli myślisz, że pisanie to twoja rzecz, koniecznie wpadnij posłuchać!
11:00-11:50 | Baśń nad baśniami, czyli Kopciuszek i morderstwo z premedytacją (Sala 10 – Szkoła, Warchałowskiego 4)
Prowadzi: Zuzanna „Pryvian” Śliwa [Whosome]
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: wspomniane (ale bez graficznych opisów): śmierć, morderstwo, dużo krwi, przemoc psychiczna, przemoc seksualna, żałoba, dużo toksycznej męskości i jeszcze bardziej toksycznych rodzin
Znacie ten stereotyp, że baśnie niemieckie to horrory i kryminały ukryte pod płaszczykiem historyjki na dobranoc? To można powiedzieć, że pasowałby on także i do Włoch – tylko że bardziej. Pentameron, znany też jako „Baśń nad baśniami” to zbiór 50 historyjek zredagowany i opublikowany przez Giambattistę Basilego w XVII wieku. Jeśli macie chęć posłuchać o tym jak Kopciuszek zabiła swoją macochę, albo o Jasiu i Małgo… Ninnillu i Nennelli, co nie spotkali czarownicy, a księcia, zapraszam!
14:00-14:50 | Rynek książki: o tłumaczeniu i redakcji (Bareja – Alternatywy)
Dyskutują: Agnieszka Zygmunt-Bisek [Whosome], Anna Szumacher, Jacek Żuławnik [Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury], Magdalena Stonawska [Whosome], Piotr Kucharski [Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury]
Porozmawiamy o rynku książki, a przede wszystkim o pracy osób zajmujących się tłumaczeniem i redakcją, ich współpracy oraz roli w procesie wydawniczym.
14:00-14:50 | Rychło się zejdziem znów? – konkurs wiedzy o wiedźmach Świata Dysku (Isadora A – Alternatywy)
Prowadzą: Andromeda Mirtle, Ginny N. [Whosome]
Ograniczenia wiekowe: 13+
Wiedźmy pełnią na Dysku ważną rolę – budują siłę swoich lokalnych społeczności, odbierają porody, towarzyszą przy łożach śmierci, walczą z potworami i wiele wiele więcej. Uważasz, że wiesz wszystko, tak o wiedźmach starych, jak i młodych? Przyjdź sprawdzić się w konkursie opartym o cykl o wiedźmach i o Tiffany Obolałej ze Świata Dysku.
19:00-19:50 | Zmierzchowy Quiz Wiedzowy (Sala 12 – Szkoła, Warchałowskiego 4)
Prowadzą: Dagmara Józefczyk [Biblioteka Raczyńskich], Natalia Raczkowska [Biblioteka Raczyńskich] Weronika „DemonBiblioteczny” Klepacz [Whosome/Biblioteka Raczyńskich]
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: parentyfikacja, krew, Mormoni
Sprawdź swoją wiedzę o brokatowych wampirach i zagraj o Nagrodę Srebrnego Widelca!
20:00-20:50 | Higiena przez wieki (Isadora B – Alternatywy)
Prowadzi: Kira Nadolnik [Whosome]
Drużyna pokonała wroga i udaje się na zasłużony relaks do łaźni. Wszyscy ściągają pancerze i ubrania i jak stoją, uklejeni krwią smoka i strach myśleć, czym jeszcze, wskakują do wspólnego basenu. Tyle że to wcale tak nie wyglądało. Zapraszam na przegląd różnych zwyczajów higienicznych na przestrzeni wieków.
20:00-20:50 | Jak zostać towarzyszką? – przegląd osób towarzyszących w Doctor Who (Namiot Programowy – Wielkie Zewnętrze (Parking))
Prowadzi: Krystyna Gniedziejko [Whosome]
Triggery: śmierć postaci, traumy
Przez ostatnie 62 lata w TARDIS gościło wiele osób towarzyszących Doktor(owi): ludzie, z czasów współczesnych i nie tylko, kosmici, a nawet roboty. W tej prelekcji przyjrzymy się osobom towarzyszącym w Doctor Who, zastanowimy się, co łączy dotychczasowe towarzyszki, co mogło przyciągnąć je do Doktor(a) (i nawzajem), a także jakie mamy szanse, aby zostać jedną z nich.
Bazyliszkowa niedziela będzie równie bogata whosomowo jak sobota. Najpierw Agnieszka Zygmunt-Bisek opowie o twórczości dla dzieci Astrid Lindgren – skupiając się na jej fantastycznej części. Równolegle dziewiętnastka w doborowym towarzystwie spojrzy na to, jakie trudności niesie z sobą solarpunk i próby jego przełożenia na rzeczywistość, a później weźmie udział w panelu o pracy osób tłumaczących oraz panelu o tym, ile jest Azji w azjatyckiej fantastyce.
Jednocześnie DemonBiblioteczny, w równie doborowym towarzystwie, pochyli się nad tym, czy czytanie musi być drogim hobby, a Kira Nin Nadolnik i Magdalena „Lierre” Stonawska wezmą udział w panelu wspominkowym o polskim fandomie tolkienowskim. Magdalena „Lierre” Stonawska zaprosi was także do Strefy Fantastycznych Inicjatyw, gdzie będziecie mog_ opowiedzieć o tym, co fantastycznego tworzycie. Możecie również udać się na dyskusję, podczas której będzie rozstrzygnięty spór o prymat między dinozaurami a smokami, w której uczestniczy River.
Dziewiętnastka i Pryvian wezmą udział w panelu o czarach, czarownicach i procesach, a Agnieszka Zygmunt-Bisek i Annadycja opowiedzą wam o fenomenie Heartstoppera. A na koniec dnia DemonBiblioteczny zaprosi was na kolejno panel o przekładach Alicji w Krainie Czarów oraz prelekcję o współczesnym fandomie Zmierzchu.
10:00-10:50 | Astrid Lindgren i fantastyka dla dzieci (Bareja – Alternatywy)
Prowadzi: Agnieszka Zygmunt-Bisek [Whosome]
Triggery: śmierć
Kiedy byłam małą dziewczynką, czytałam „Ronję, córkę zbójnika” w kółko i w kółko, znałam ją niemal na pamięć. „Bracia Lwie Serce” byli zaś pierwszą książką, przy której płakałam, i to rzewnymi łzami. Kochałam te powieści (i kocham je nadal) i nawet nie wiedziałam, że to był mój pierwszy krok na drodze do fantastyki.
Jak Lindgren pisała swoje fantastyczne światy dla dzieci? Gdzie jest granica między baśnią a fantastyką? I co w tym wszystkim robią feminizm i ekologia? Chcę o tym opowiedzieć.
10:00-10:50 | Dlaczego solarpunk jest trudny? Jak przełknąć gorzką pigułkę katastrofy klimatycznej i wciąż wyobrażać sobie lepsze jutro? (Nikifor – Alternatywy)
Prowadzą: Joanna „dziewiętnastka” Kaniewska [19 czwartych/Whosome], Martyna Łysakiewicz [tłumaczka manifestów], pan s [Myśleć Głębiej] i Paweł „alxd” Ngei [Solarpunk.pl]
Triggery: katastrofa klimatyczna
Nasza popkultura zawiera bardzo mało wyobrażań tego, jak ludzkość może poradzić sobie z nadciągającą Katastrofą Klimatyczną. Jednym z gatunków próbujących odpowiedzieć na to pytanie jest Solarpunk – jednak mimo ponad dekady istnienia, zdobył on bardzo małą popularność. Dlaczego tak ciężko napisać przystępne opowiadanie o klimacie nie popadając w fatalizm?
11:00-11:50 | Tłumacz_ też autor_. O przekładzie literackim (Bareja – Alternatywy)
Prowadzą: Joanna „dziewiętnastka” Kaniewska [19 czwartych/Whosome], Olga Niziołek, Piotr Kucharski [Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury], Piotr W. Cholewa, Rytek [Avangarda]
Tłumaczenie, jakie jest, każdy widzi… Ale czy aby na pewno? Trochę o trudnościach pracy tłumacz_, o tym, kiedy można, a nawet trzeba wykazywać się kreatywnością, a kiedy trzymać się sztywnych ram.
12:00-12:50 | Ile jest Azji w azjatyckiej fantastyce? (Bareja – Alternatywy)
Dyskutują: Anna Maria Vanitachi, Joanna „dziewiętnastka” Kaniewska [19 czwartych/Whosome], Mirt [Avangarda]
Azjatycka popkultura fantastyczna zrobiła się niesamowicie bliska widowni na całym świecie w ciągu ostatnich kilku dekad. Wciąż pojawiają się wątpliwości: czy to dlatego, że sposób myślenia osób ją tworzących jest nam znajomy? Czy odwrotnie, fascynuje nas egzotyka? Czy fantastyczne marzenia i koszmary są cennym źródłem wiedzy o kraju pochodzenia, czy raczej fandomowi coś ważnego umyka między wierszami? Zastanowimy się nad tymi pytaniami w gronie, które wiedzę orientalistyczną łączy z miłością do gatunku.
12:00-12:50 | Czy czytanie musi być drogim hobby (Mrożek – Alternatywy)
Dyskutują: Beniamin Muszyński [Wydawnictwo Wielokrotnego Wyboru], Dagmara Józefczyk [Biblioteka Raczyńskich], Jale [Avangarda], Krzysztof Biliński, Weronika Klepacz [Whosome/Biblioteka Raczyńskich]
To, że w świecie postpandemicznym ceny książek wzrosły, widać, słychać i czuć. Czy oznacza to, że czytanie musi być kategorycznie drogim hobby? Odpowiedź na to pytanie postarają się znaleźć wydawcy i osoby opiekujące się bibliotekami zgromadzone na panelu.
12:00-12:50 | Polski fandom tolkienowski kiedyś i dziś – panel kombatancko-wspomnieniowy (Sala 11 – Szkoła, Warchałowskiego 4)
Dyskutują: Barbara Górecka [Whosome], Joanna Cyd Petruczenko, Kira Nadolnik [Whosome], Magdalena Stonawska [Whosome], Zof Żółtek
Kiedyś jedna z najsilniejszych grup fanowskich w polskim świecie fantastycznym. Ogromny ruch wokół Tolkiena i adaptacji jego dzieł meandruje i faluje, pozostawiając wiele wspomnień, a także traum. I to zapewne o tych ostatnich osoby dyskutujące opowiedzą najwięcej. Liczymy też na głosy z sali!
13:00-13:50 | Strefa Fantastycznych Inicjatyw: przyjdź opowiedzieć o swojej działalności! (Sala 11 – Szkoła, Warchałowskiego 4)
Prowadzi: Magdalena Stonawska [Whosome]
To miejsce, w którym możesz opowiedzieć o swoim klubie, spotkaniach literackich, portalu internetowym, konwencie lub innej fantastycznej inicjatywie. Szukasz uczestników, współpracowników, chcesz się z kimś sprzymierzyć? Wpadnij się krótko zaprezentować! Chcesz się w coś zaangażować? Wpadnij posłuchać!
13:00-13:50 | Wojny jaszczurów – kto je wygra? Smoki vs dinozaury (Szekspir – Alternatywy)
Dyskutują: Marcin „Koń Movie” Kończewski, Paweł Ziemkiewicz, River Rawińska [Whosome]
Niemal każdy 8-latek przeżył fascynację dinozaurami. Niektórzy wciąż determinują charakter człowieka na podstawie odpowiedzi na pytanie o ulubionego dinozaura. Tymczasem fantastyka jest pełna smoków – od Niekończącej się historii, przez Eragona, do Gry o tron. Nasi paneliści zmierzą się zatem z nie lada dylematem. Bo jak tu wybrać, co jest lepsze? Smoki czy dinozaury? Rozstrzygnijmy to razem.
14:00-14:50 | Czarownice, czary, procesy – fakty i mity (Bareja – Alternatywy)
Dyskutują: Anna Brzezińska, Joanna „dziewiętnastka” Kaniewska [19 czwartych/Whosome], Łukasz „Strider” Hajdrych, Zuzanna „Pryvian” Śliwa [Whosome]
Moderuje: Tomasz „Nołnejm” Rutowski [Stowarzyszenie Avangarda]
Polowania na czarownice to chwytliwy temat, ale czy twórcy zwracają uwagę na fakty historyczne? Okazuje się, że nie do końca. Kiedy i gdzie zapłonęło najwięcej stosów i czy na pewno w średniowieczu? Za co tak naprawdę można było podpaść Inkwizycji? Czy czarownictwo to sfeminizowana profesja? Podczas tego panelu rozwiane będzie wiele mitów i wątpliwości.
15:00-15:50 | Dlaczego kochamy Heartstoppera? (Isadora A – Alternatywy)
Prowadzą: Agnieszka Zygmunt-Bisek [Whosome], Anna Nowakowska [Whosome]
Ograniczenia wiekowe: 13+
Triggery: zaburzenia odżywiania, depresja
Rozmowa dwóch fanek: o puchatości i mroku, o tym, jak ważne jest promowanie w serialu dla młodzieży rozmowy jako sposoby rozwiązania konfliktów, o tym, jak seria mówi o różnych kolorach tęczowej flagi, gdzie jej to trochę nie wychodzi, a gdzie trafia w punkt. A także o tym, czy można mówić o sprawach trudnych, owijając je w puchatość, o tym, jak bardzo brytyjski to serial, o oczekiwaniach względem zapowiedzianego filmu i o miłości dwóch dorosłych kobiet do serialu o nastolatkach.
15:00-15:50 | Ala, Alinka, Alicja. O przekładach Alicji w Krainie czarów słów kilka (Mrożek – Alternatywy)
Dyskutują: Dagmara Józefczyk [Biblioteka Raczyńskich], Natalia Raczkowska [Biblioteka Raczyńskich], Weronika Klepacz [Whosome/Biblioteka Raczyńskich]
Na początku była Alinka… chociaż niewielu o tym wie. Na przestrzeni lat w Polsce ukazało się kilka przekładów Alicji w Krainie Cudów – każde wyjątkowe i pełne cudów. Wspólnie przyjrzymy się kilku najważniejszym tłumaczeniom od najstarszego do najnowszego.
16:00-16:50 | Fandom Zmierzchu 20 lat później (Sala 11 – Szkoła, Warchałowskiego 4)
Prowadzi: Weronika Klepacz [Whosome/Biblioteka Raczyńskich]
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: parentyfikacja, toksyczne relacje, śmierć, kolonializm
20 lat minęło, a fandom Zmierzchu wciąż się trzyma – i ma się lepiej niż kiedykolwiek. Z czego memuje fandom? Czy wciąż kłócimy się o Team Jacob i Team Edward? Jakie szaleństwa można odnaleźć w headcanonach? Tego i jeszcze więcej dowiecie się na prelekcji.
Pełny program konwentu znajdziecie tutaj: KLIK oraz w aplikacji Konwencik.
O poprzednich edycjach Bazyliszka możecie poczytać u nas tutaj: 2023 i 2024. My zaś zapraszamy was na tegoroczny Bazyliszek x Polcon. Do zobaczenia 4-6 lipca!
Media Bazyliszka x Polconu:
Facebook:
Stowarzyszenie Avangarda
Polcon
Wydarzenie: Bazyliszek x Polcon 2025
