Pojawił się właśnie program tegorocznej edycji, objętego matronatem Whosome, Bazyliszka. A w nim, między innymi, mnóstwo dobra od naszej redakcji.
Bazyliszek, darmowy konwent fantastyki, odbędzie się w weekend 10-12 lipca 2026 roku w Ursynowskim Centrum Kultury „Alternatywy” (ul. Indiry Gandhi 9), Urzędzie Dzielnicy Ursynów (Aleja Komisji Edukacji Narodowej 61) oraz w Zespole Szkół Społecznych nr 1 STO (ul. Polinezyjska 10A). Można więc spodziewać się mnóstwa dobrego w programie.
Obok prelekcji, spotkań autorskich i paneli dyskusyjnych czekają na was wszelkie inne atrakcje. Nie zabraknie warsztatów, wiosek czy – oczywiście – wystawców. Tu szczególnie zapraszamy na stoisko Space Forest Art prowadzone przez naszu redakcyjnu artystum, Kirę Nadolnik. Jeśli pamiętacie jenu ilustracje, które udostępniamy na naszym Facebooku, to na Bazyliszku kupicie właśnie takie piękne autorskie printy i pocztówki.
Jeśli zaś chodzi o program Whosome, mamy dla was prawie dwadzieścia propozycji 🙂
W piątek wejdziemy niespiesznie z prelekcją i dyskusją. Pryvian zabierze nas w świat średniowiecznego romantasy, a Ewa Tomaszewicz porozmawia o kobietach w kosmosie z gościnią konwentu, Mary Robinette Kowal.
Romantasy Epoki Przedbooktokowej
Prelekcja | 18:00-18:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: mogą się pojawić wspomnienia przemocy seksualnej czy psychologicznej, śmierci i okaleczenia, ale nic graficznego
Opowiada: Zuzanna „Pryvian” Śliwa [Whosome]
Romantasy świeci tryumfy na sklepowych półkach i w czytelniczych umysłach i wydawałoby się, że jest to fenomen, który wziął się z powietrza. Tylko że wcale nie. Jeśli chcecie posłuchać, co wspólnego mają książęta Fae z poematami rycerskimi, o tym dlaczego dobry romans potrzebuje gadającego konia, oraz dlaczego Mercedes Lackey, Anne Rice, Jacqueline Carey, czy Anne Bishop powinny dostawać dzisiaj wznowienie za wznowieniem to serdecznie zapraszam.
Women in Space – Kobiety w Kosmosie
Rozmowa | 20:00-20:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Rozmawiają: Ewa Tomaszewicz [Whosome; Avangarda], Mary Robinette Kowal
Temat kobiet w kosmosie, zarówno w literaturze, jak i w naszym rzeczywistym świecie fascynuje. Od czasu lotu Walentiny Tierieszkowej (1963 r.) do teraz, w kosmosie znalazło się już ponad 100 astronautek. We współczesnych misjach kobiety stanowią podstawową załogę każdej misji kosmicznej. Mówi się, że bywają w roli astronautek lepsze od mężczyzn. Na panelu porozmawiamy właśnie o temacie kobiet w kosmosie z naszą gościnią, Mary Robinette Kowal, autorką SF, między innymi cyklu „Pani Astronautka”. // The subject of women in space, both in literature and in the real world, is a fascinating one. Since Valentina Tereshkova’s flight in 1963, over 100 female astronauts have been in space. In modern missions, women form the core crew of every space mission. It is said that they are sometimes better astronauts than men. During the panel, we will discuss the topic of women in space with our guest. We will speak with Mary Robinette Kowal, the science fiction author of, amongst other works, the ‘Lady Astronaut’ series.
Sobota to już whosomowy konwent pełną parą. Z samego rana zamiast kawki posłuchamy o tym, co nas zeżre na Kaszubach (opowiada DemonBiblioteczny), a dziewiętnastka przedstawi stand-up o dziwnych rzeczach, których szukała do tłumaczeń. Po południu fabrykantka Kryś opowie o obrazie fabryk w fantastyce, Ewa Tomaszewicz poprowadzi spotkanie autorskie z Mary Robinette Kowal, dziewiętnastka weźmie udział w panelu o megierach, Perła opowie nam o ojcach złoczyńcach, a River o najlepszych serialach medycznych. Pod wieczór zaś Ewa Tomaszewicz i Maple Fay razem z Eiree z Trek Sfery oraz xetnoinu i Fluoerm z Avangardy ocenią oficerów ochrony w Star Treku, a DemonBiblioteczny zaprosi nas do polskiego kina wampirzego. I wreszcie Ewa Tomaszewicz, Lierre i Lady Kristina opowiedzą o tym, z czym się je Doctor Who.
Co cię zeżre na Kaszubach? Szybki przegląd
Prelekcja | 10:00-10:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: śmierć
Opowiada: Weronika „DemonBiblioteczny” Klepacz [Whosome]
Folklor kaszubski kryje w sobie wiele ciekawych fantastycznych stworzeń. Kto odpowiada za nasz proces starzenia? Która demonica rozdaje ciasteczka? Czy nad morzem można spotkać olbrzyma? Tego i jeszcze więcej dowiecie się z przeglądu kaszubskiego bestiariusza.
7 najdziwniejszych rzeczy, jakie zdarzyło mi się wyszukiwać w trakcie tłumaczeń – stand-up + dyskusja
Prelekcja | 11:00-11:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Opowiada: Asia (19czwartych) [Whosome; Radio Kapitał; SDNH/ASC UW]
Nawet nie wiecie, w jak dziwne rejony może zabrać człowieka przekład tekstów kultury – niezależnie od tego, czy mowa o tekstach literackich, komiksowych, czy też audiowizualnych. Podczas tej prezentacji przedstawię wam kilka najzabawniejszych i najdziwniejszych przykładów rzeczy, które musiałam wyszukiwać na potrzeby pracy. Stąd też podtytuł „stand up” 🙂 A po części rozrywkowej przejdziemy do dyskusji, która mam nadzieję, będzie równie rozrywkowa, a przy tym może nawet i merytoryczna!
Fabryki w fantastyce
Prelekcja | 13:00-13:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: 13+
Triggery: wspomniane, bez wizualizacji ani szczegółowych opisów: uszkodzenia ciała, śmierć
Opowiada: Kryś [Whosome]
Przegląd występujących w fantastycznych książkach i serialach zakładów produkcyjnych z punktu widzenia zwyczajnej inżynierki. Jaką pełnią rolę w fabule? Czy są bardziej symbolem, czy mają w sobie coś realistycznego, a może jedno i drugie? Czy czupakabra może znać się na maszynach CNC, a robot mieć atawistyczny lęk przed fabrykami? Na te i inne pytania spróbujemy sobie odpowiedzieć na prelekcji.
Spotkanie autorskie z Mary Robinette Kowal
Rozmowa | 14:00-14:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Rozmawiają: Ewa Tomaszewicz [Whosome], Mary Robinette Kowal
Spotkanie z Mary Robinette Kowal, gościnią honorową Bazyliszka. Jej powieść „Rachunek Gwiazd” to jedna z zaledwie 18 powieści, które wygrały nagrody Hugo, Nebula i Locus w jednym roku. Autorka opowie o swojej miłości do kosmosu i powieści z okresu regencji, o swojej karierze i przyszłych planach. // Meeting with Mary Robinette Kowal, Bazyliszek’s guest of honour. Her novel „The Calculating Stars” earned her a trifecta of Hugo, Nebula and Locus awards all in one year. She will talk about her love for space and regency classics, her writng career and future plans.
W obronie megier
Panel | 15:00-15:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Rozmawiają: Anna „Mysza” Piotrowska [Podsluchane.pl], Asia (19czwartych) [Whosome; Radio Kapitał; SDNH/ASC UW], Marta „Potwornicka” Płaza i Bogusia Szewczyk [rozMOVIEone; Konglomerat Podcastowy; Kobiety eksploatacji], Nerd Kobieta
Czepialska żona. Zazdrośnica. Zołza. Femme Fatale. Cicero. Lipschitz. Czy takie bohaterki mają za swoje czy są ofiarami uprzedzeń? Co wolno Cersei Lannister, a co było wolno Tywinowi? Czemu ludzie nienawidzą Diane Nguyen z Bojacka Horsemana? Nasze panelistki zastanowią się jak popkultura, a także i my przez jej pryzmat, patrzymy na „nielubialne” bohaterki.
„Nie, to ja jestem twoim ojcem” – czyli przegląd ojców-złoczyńców w popkulturze
Prelekcja | 15:00-15:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: 13+
Triggery: znęcanie się, zaniedbanie, przemoc psychiczna, śmierć, żałoba
Opowiada: Kornelia „Perła” Jankowska [Whosome]
„Nie, to ja jestem twoim ojcem” – to legendarne zdanie na zawsze zapisało się na kartach popkultury. W swojej prelekcji przyjrzę się przykładom ojców-złoczyńców, którzy nie zawsze są ojcami tak strasznie złymi (choć czasami naprawdę są), jak to śpiewała Vanessa Dundersztyc. Gendo Ikari, Norman Osborn, Dundersztyc czy nowszy Gabriel Agreste i inni. Z racji tego, że tożsamość ojców jako złoczyńców lub odwrotnie często pozostaje przez jakiś czas tajemnicą, ostrzegam przed obecnością spoilerów.
Dlaczego ER i The Pitt najlepsze seriale medyczne wszech czasów
Prelekcja | 16:00-16:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: Brak
Triggery: śmierć, używki, krew
Opowiada: River Rawińska [Whosome]
Co takiego sprawia, że ER ( pierwsze pięć sezonów) i The Pitt nie mają sobie równych wśród innych seriali medycznych? Jak to jest, że każdy odcinek wydaje się być za krótki? Dlaczego medycy oglądają je z zapartym tchem?
Rate-A-Security
Panel | 18:00-18:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Rozmawiają: Eiree [TrekSfera], Ewa Tomaszewicz [Whosome; Avangarda], Lena Kuran [Whosome], xetnoinu [Avangarda], Fluor [Avangarda]
W żartobliwym tonie będziemy oceniać oficerów ochrony z seriali Star Trek. Zachęcamy do wypowiedzi i głosowania na końcu panelu dyskusyjnego.
Wampir w kinie polskim
Prelekcja | 18:00-18:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: śmierć, treści o charakterze seksualnym
Opowiada: Weronika „DemonBiblioteczny” Klepacz [Whosome]
Raz na kilkanaście lat w polskim kinie pojawia się film o wampirach… I wtedy dzieje się (czarna) magia. W trakcie prelekcji przyjrzymy się temu, jak ten wizerunek w filmie polskim wygląda, jak się zmieniał i czy ma coś ciekawego do zaoferowania.
Doctor Who dla początkujących i średniozaawansowanych
Prelekcja | 19:00-19:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: Brak
Opowiadają: Ewa Tomaszewicz [Whosome; Avangarda], Krystyna Gniedziejko [Whosome], Magdalena Stonawska [Whosome]
Czy warto w roku 2026, przy zalewie treści, angażować się w coś tak obszernego jak Doctor Who? Z prelekcji redaktorek Whosome dowiecie się, co to jest i jak zacząć. Będziecie też mieć okazję powspominać najwspanialsze motywy i podyskutować o tym, jak obecnie odbieramy to ogromne uniwersum.
W niedzielę nie zwalniamy tempa. Na początek dnia, kolejną dawkę kofeiny zastąpi wam prowadzony przez Lierre, z udziałem m.in. naszej Agnieszki Zygmunt, panel o tym jak powstają przekłady i jak redaguje się książki na polskim rynku fantastyki. Dziewiętnastka opowie o tym, kim jest czarownica i dlaczego to ważne, a Lierre razem z Olgą Niziołek poprowadzą lewackie warsztaty światotwórcze. Z kolei Ewa Tomaszewicz zabierze nas w świat MTV, a Maple Fay opowie o japońskim teatrze Takarazuka. I wreszcie na koniec konwentowego dnia Ginny N. · Tomek Cz. wezmą udział w panelu o robieniu zinów, a DemonBiblioteczny wróci do nas z opowieścią o tym, czym pozbywano się wampirów.
Za kulisami książki: o przekładzie i redakcji
Panel | 10:00-10:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Triggery: informacje o stawkach 😉
Rozmawiają: Magdalena Stonawska [Whosome], Olga Niziołek, Piotr Kucharski, Agnieszka Szmatoła, Agnieszka Zygmunt-Bisek [Whosome]
Panel dyskusyjny, w którym osoby zaangażowane w powstawanie waszych ulubionych książek opowiedzą o procesie wydawniczym oraz współpracy na jego poszczególnych etapach.
Kim jest czarownica i dlaczego to ważne? Ujęcie kulturoznawcze
Prelekcja | 10:00-10:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: Wzmianki o szeroko rozumianej przemocy (również seksualnej, zwłaszcza wobec kobiet)
Opowiada: Asia (19czwartych) [Whosome; Radio Kapitał; SDNH/ASC UW]
Wydawać by się mogło, że odpowiedź na pytanie „kim jest czarownica?” będzie banalnie prosta. A jednak… Definicji jest wiele. Niektóre są do siebie podobne, inne mogłyby u niewtajemniczonych w temat wywołać uniesienie brwi. Każda rzuca nieco inne światło na efemeryczny koncept „postaci czarownicy w kulturze”. A umiejętność rozróżniania między nimi jest całkiem ważna – i to nie tylko w polu moich badań naukowych (kulturoznawstwo + feminist witch studies).
Cegiełki nowego: warsztaty światotwórcze
Warsztaty | 11:00-12:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: pełen przekrój kwestii społecznych i politycznych
Prowadzą: Magdalena Stonawska [Whosome], Olga Niziołek
Nie ma światotwórstwa bez komentarza do rzeczywistości. Dlatego zabawy w wymyślanie światów i przyszłości mogą posłużyć do namysłu nad tym, co mogłoby działać inaczej. Będziemy spekulować, szukać dróg z punktu A do B oraz wyobrażać sobie dobre zmiany i lepszą przyszłość (bo to trudniejsze niż katastrofizowanie). Popracujemy też nad uwalnianiem głowy dla swobodniejszego tworzenia. Nie musisz pisać ani tworzyć na co dzień; warsztaty są otwarte dla wszystkich.
Internet killed the music video star
Prelekcja | 11:00-11:50 | Zespół Szkół
Ograniczenia wiekowe: Brak
Opowiada: Ewa Tomaszewicz [Whosome; Avangarda]
Choć, wbrew temu, co mogliście usłyszeć, MTV nie zaprzestało nadawania pod koniec 2025 roku, jest to już zupełnie inne medium niż w 1981 czy 2001 roku. Przez kilkadziesiąt lat kształtowało nie tylko gusta muzyczne i styl kolejnych pokoleń, ale też pełniło potężną rolę społeczną i kulturotwórczą. Zapraszam w podróż sentymentalną do początków stacji w Polsce, czasów kraciastych koszul, Beavisa i Buttheada, Darii i The Real World, wielkich premier i jeszcze większych skandali.
Jak to jest grać mężczyznę, dobrze? O japońskim teatrze rewiowym Takarazuka
Prelekcja | 14:00-14:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Triggery: przemoc psychiczna, samobójstwo, stalking, rasizm
Opowiada: Lena Kuran [Whosome]
Odkąd w 1914 r. grupka młodych dziewczyn po raz pierwszy zaśpiewała kilka piosenek „do kotleta” w japońskim kurorcie, kobiecy Teatr Rewiowy Takarazuka odniósł ogromny sukces komercyjny oraz zdobył serca niezliczonych fanek i fanów w Japonii oraz poza jej granicami. Co sprawia, że pozostaje popularny do dzisiaj – i jak to możliwe, że jego aktorki tworzą postaci idealnych mężczyzn?
Jak to jest prowadzić Zina? Dobrze? Niedobrze?
Panel | 16:00-16:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: Brak
Rozmawiają: Błażej „qrjusz” Kurowski, Ginny Nawrocki [Mlem!; Whosome], Grzegorz Czapski [Magazyn Biały Kruk; Emarginacje], Tomasz Kozłowski [Emarginacje]
To dobre pytanie, bo ziny powstają jak grzyby po deszczu, a potem szybko znikają, gdy tabun grzybiarzy przejdzie przez las. Nie jest to też regułą, bo są ziny, które trwają wiele lat. Zapraszamy na rozmowę z twórcami różnych zinów, którzy opowiedzą jak to jest robić zina, jak można stworzyć własnego i jak zachować motywację do jego prowadzenia.
Nie tylko kołek. Jak pozbyć się wampira
Prelekcja | 16:00-16:50 | Alternatywy
Ograniczenia wiekowe: 16+
Triggery: śmierć, niszczenie grobów, treści o charakterze seksualnym
Opowiada: Weronika „DemonBiblioteczny” Klepacz [Whosome]
Filmy nauczyły nas, że do walki z wampirem najlepiej uzbroić się w: czosnek, krzyż, wodę święconą, a jak się da – słońce w pudełku. A jakie podejście do walki ze stworami wampiropodobnymi miano, gdy jeszcze w nie wierzono? Co było najskuteczniejsze? A co brzmi teraz absurdalnie? I skąd w ogóle było wiadomo, że ktoś mógł być wampirem? O tym wszystkim opowiem w trakcie prelekcji.
Jak sam_ widzicie, jest z czego wybierać. Mamy nadzieję, że zobaczymy się z wami na tych i innych punktach programu, podczas tegorocznego Bazyliszka. My już nie możemy się doczekać.
Media Bazyliszka:
- Strona www: https://bazyliszek.ava.waw.pl/
- Wydarzenie FB: https://www.facebook.com/events/807128332361231
- FB Avangardy: https://www.facebook.com/Stowarzyszenie.Avangarda
- IG Avangardy: https://www.instagram.com/stowavangarda/
- IG Bazyliszka: https://www.instagram.com/bazyliszek_konwent/
Człowiek wychowany przez książki. Redaktor, korektor, autor (niekoniecznie w tej kolejności). W ramach Grupy Wydawniczej Alpaka tworzą absurdystyczny zin Mlem! z lekką fantastyką. Wydał także antologię Cały człowiek – zbiór fantastycznych opowiadań i prac graficznych o niepełnosprawności i neuroróżnorodności. Czytają fantastykę, piszą fantastykę i piszą o fantastyce. Kochają Świat Dysku, który bardzo mocno ukształtował ich jako człowieka i wciąż jest dla nich drogowskazem do bycia lepszą osobą.
Zaimki: my/oni, on/jego
